تاریخ، تئوری و نقد معماری

وبلاگ پشتیبان دروس تئوری و طرح معماری دکتر ایمان رئیسی

شش: فیلیپ جانسون و کنگره های سیام

فیلیپ جانسون:
او درتاریخ معماری معاصر به چند دلیل بسیار شاخص است:
1- حدود یکصد سال عمر کرد و توانست از ابتدای نهضت مدرن تا اولین سال قرن 21 حضور داشته باشد و تقریبا در طول قرن 20 زندگی کرد و حضور فعال در تمام سبک های معماری داشت. ابتدا با سبک معماری مدرن شروع کرد. شاگرد میس وندررو بود (در طراحی برج سیگرام با میس همکاری داشت) خانه شیشه ای 51-1949 را طراحی کرد، به تعبیری شاخصی برای معماری مدرن بود. بعد از شکل گیری جنبش پست مدرن، فلیپ جانسون با آن همگام می شود و معماری مدرن را نقد می کند و به یکی از پست مدرنیست های شاخص تبدیل می شود.
پروژه مرکز پست و تلگراف و تلفن آمریکا، این پروژه نیز شاخصی برای معماری پست مدرن است. سپس فلیپ جانسون همگام می شود با جنبش دیکانستراکتیویست ها و معمارانی که گرایش به سمت فولدینگ داشتند و با فرانک گری چند پروژه مشترک انجام داد و سال 2001 فوت کرد.
2- سالها رئیس موزه هنر مدرن نیویورک بود (MOMA) که از معتبرترین موزه های هنر مدرن دنیا است و نقش بسیار مهمی در شناخت و معرفی نوابغ هنری دنیا داشت. در مدتی که او رئیس این موزه بود، ساختمان این موزه را طراحی کرد و به علاوه سفر می کرد به کشورهای مختلف دنیا و استعدادهای هنری را شناسایی می کرد و در موزه هنر مدرن برای آنها نمایشگاه می گذاشت و آنها را به سطح جهانی معرفی می کرد.
Glass House یک مکعب خالص و شیشه ای است که تحت تاثیر اندیشه های میس وندررو است ( میس وندررو، استاد ترکیب آهن و شیشه بود و بسیار علاقه مند بود که عناصر معماری را به حداقل برساند و نوعی مینی مالیسم را در معماری پدید آورد.) 8 ستون فلزی دارد. بجز استوانه آجری که سرویس بهداشتی و دودکش در آن قرار دارد، سایر قسمت ها بدون دیوار است. در این پروژه مرز بین بیرون و درون از بین می رود. البته به وسیله یک سری پرده، امکان محدود کردن فضاها وجود دارد. خانه شیشه ای ویلای شخصی فلیپ جانسون بود. فضای داخلی آن دارای سطوح پارتیشن مانند چوبی است که خواب را از نشیمن جدا می سازد. مبلمان آن هم طراحی میس وندررو است.
برج سیگرام: اهدای یک بخش از سایت به شهر از ویژگیهای این برج است. رستوران آن در طبقه هم کف قرار دارد و طراحی داخلی آن تماما توسط فیلیپ جانسون انجام شد. در این پروژه فیلیپ جانسون با میس وندررو همکاری داشت .

کنگرهای معماری مدرن:
برای حمایت از حرفه معماری تشکیل نشد، هدف از این کنگره متحد ساختن معماران مدرن و رساندن صدای آنها به گوش جهانیان بود. در سال 1928 مسابقه معماری برگزار شد برای ساختمان سازمان بین الملل در ژنو که لوکوربوزیه نیز طرحی ارائه کرد ولی چون داوران این مسابقه اکثرا از اساتید مدرسه بوزار بودند و موافق جریان معماری مدرن و لوکوربوزیه نبودند،کار او را رد نموده و اثری که به سبک بوزار طراحی شده بود را برنده اعلام کردند. در این راستا لوکوربوزیه و دوستانش تلاش کردند به همراه مادام آلن دوماندرو، اولین کنگره معماری مدرن را در سال 1928 در ژنو برگزار کردند،که در این کنگره معماران مدرن راجع به اهداف خود صحبت کردند. در سال 1929 کنگره دوم با موضوع خانه های ارزان قیمت برگزار شد. اندیشه های سوسیالیستی در میان معماران مدرن رواج داشت. معمارانی مانند لوکوربوزیه و آلوار آلتو تحت تاثیر اندیشه های مارکس قرار داشتند و خیلی به اقشار محروم جامعه – کارگران و از بین بردن اختلاف طبقاتی- معتقد بودند به همین دلیل موضوع کنگره دوم خانه های ارزان قیمت شد. یعنی معمار چگونه می تواند پروژه هایی را ارائه دهد که ارزان قیمت باشد و در اختیار عموم قرار گیرد. والتر گروپیوس و آلوار آلتو در کنگره دوم، اولین بار شرکت کردند. کنگره سوم در بلژیک برقرار شد. والتر گروپیوس، لوکوربوزیه، ریچارد نوترا دراین کنگره سخنرانی کردند. کنگره چهارم قرار بود در مسکو تشکیل شود، 1933، ولی استالین اجازه نداد. به دلیل حکومت دیکتاتوری او در کشور شوروی، معماران مدرن تصمیم گرفتند که چون در نقطه ای از زمین به آنها اجازه برگزاری این کنگره را ندادند، آن کنگره را بر روی آب برقرار کنند. تصمیم می گیرند، کشتی اجاره کنند. مارسل بروئر از اساتید مدرسه باوهاوس کشتی را اجاره می کند و کنگره چهارم بر روی آب بین بندر مارسی و شهرآتن برگزارمی شود. نکته مهم این کنگره این بود که طولانی ترین و مهیج ترین کنگره سیام بود. در این کنگره، اساس شهرسازی مدرن در بیانیه پایانی کنگره ریخته شد و این بیانیه تحت عنوان "منشور آتن" ارائه شد. منشور آتن در واقع اصول شهر سازی است که لوکوربوزیه آنها را نوشت.
کنگره دهم در سال 1955- 1956 برگزار شد که گروهی از معماران جوان به نام "تیم تن" یا گروه 10، مسئول برگزاری این کنگره شدند. در این گروه پیتر و الیس اسمیتسون بودند (زن و شوهر) نگاه این گروه انتقادی بود نسبت به معماری مدرن و در همین کنگره دهم به دلیل اینکه معماران جوان مسئول برگزاری آن بودند، بسیاری از معماران مسن شرکت نمی کنند، مانند آلتو، گروپیوس و میس وندررو. لوکوربوزیه: صحبت می کند که زمانه عوض شده و ما باید دیدگاه خود را تغییر دهیم. در کنگره گروه تیم تن نقدهای اساسی بر معماری مدرن وارد کردند، از جمله نقدی بر سبک بین المللی یعنی همان سبکی که علاقه دارد که یک گونه ی معماری را در جهان تکثیر نماید. یعنی یک سبک بین المللی وجود داشته باشد که مکعب باشد با آهن و بتن یا شیشه و بتوانیم آن را در تمام دنیا تکثیر کنیم. گروه ده این سبک را به دلیل اختلاف اقلیم، عقاید و شرایط مختلف در جهان نقد می کنند. نقدهایی نیز مانند عدم توجه به منابع محیطی و انرژیهای موجود مطرح گردید. یعنی چون تکنولوژی در زمینه ی سرمایش و گرمایش پیشرفت زیادی کرده بود، و سوخت های فسیلی با قیمت ارزان و آسان بدست می آمد، کسی به اتلاف انرژی توجه نمی کرد.

مهم ترین دستاوردهای کنگره های سیام:
1- تقویت اعتقاد اعضای کنگره به اهدافی که داشتند. 2- رسیدن به اهداف مشترک. 3- رسیدن به قوانین ثابت اصول نقشه کشی ثابت در جهان. 4- از کار خود صحبت نمی کردند و به کلیات می پرداختند. 5- به بحث خانه های ارزان قیمت توجه داشتند. 6- به شهر و ابنیه تاریخی توجه کردند. (در منشور آتن اصولی وضع کردند برای نحوه برخورد با ابنیه تاریخی) 7- توجه به رابطه انسان و محیط پیرامون او.

   + مسعود حبیبی ; ۱٢:٠۳ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/٢/۱٤
comment نظرات ()